มาตรฐาน การป้องกันฟ้าผ่า

มาตรฐาน การป้องกันฟ้าผ่า (Lightning Protection Standards)

ระบบป้องกันฟ้าผ่ามีความสำคัญในการลดความเสียหายต่ออาคาร ระบบไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โดยต้องออกแบบให้เหมาะสมตามมาตรฐานสากล

1. มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับระบบป้องกันฟ้าผ่า

2. หลักการป้องกันฟ้าผ่า (Lightning Protection System – LPS)

ระบบป้องกันฟ้าผ่าประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก ได้แก่

2.1 ระบบรับฟ้าผ่า (Air Termination System)

🔹 ติดตั้ง สายล่อฟ้า (Lightning Rod/Air Terminal) บนจุดสูงสุดของอาคาร
🔹 ใช้ Faraday Cage หรือ ESE (Early Streamer Emission) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ

2.2 ระบบนำกระแสลงดิน (Down Conductor System)

🔹 สายตัวนำต้องต่อจากสายล่อฟ้าลงสู่พื้น
🔹 ใช้สายทองแดงหรือลวดตัวนำที่มีค่าความต้านทานต่ำ

2.3 ระบบกราวด์ (Grounding System)

🔹 ใช้ แท่งกราวด์ (Ground Rods) ฝังลงดินเพื่อกระจายกระแสฟ้าผ่า
🔹 ความต้านทานของระบบกราวด์ควรต่ำกว่า 10 โอห์ม

2.4 ระบบป้องกันแรงดันไฟฟ้าเกิน (Surge Protection System – SPD)

🔹 ติดตั้ง Surge Protection Devices (SPD) ในตู้ไฟฟ้าและอุปกรณ์สำคัญ
🔹 ป้องกันไฟกระชากที่เกิดจากฟ้าผ่า

3. วิธีการออกแบบระบบป้องกันฟ้าผ่า

🔹 การคำนวณพื้นที่ป้องกันของสายล่อฟ้า
ใช้ มาตรฐานมุมป้องกัน (Rolling Sphere Method) และ Faraday Cage

🔹 เลือกขนาดสายตัวนำลงดิน (Down Conductor)

• ทองแดง ขนาด 50 – 70 ตร.มม.
• อลูมิเนียม ขนาด 70 – 95 ตร.มม.

🔹 ออกแบบระบบกราวด์ให้มีค่าความต้านทานต่ำ

• ใช้ แท่งกราวด์ยาว 2.4 – 3 เมตร
• เชื่อมต่อเป็นระบบ Grounding Mesh หรือ Ring Ground

4. การบำรุงรักษาและตรวจสอบระบบป้องกันฟ้าผ่า

✅ ตรวจสอบสภาพสายล่อฟ้าและจุดเชื่อมต่อทุกปี
✅ วัดค่าความต้านทานของกราวด์ทุก 6 เดือน
✅ ทดสอบการทำงานของ Surge Protection Device (SPD)

สรุป

การป้องกันฟ้าผ่าต้องออกแบบให้สอดคล้องกับมาตรฐาน เช่น IEC 62305, NFPA 780 และต้องมีการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดความเสียหายจากฟ้าผ่าและไฟกระชาก

ความรู้ดีดีจาก การไฟฟ้า