ค่าไฟโรงงานแพงขึ้นทุกปี และหลายโรงงานเริ่มหันมาสนใจโซล่าเซลล์โรงงานเพื่อลดต้นทุนพลังงาน แต่คำถามที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ ‘ติดแล้วคุ้มจริงไหม?’ และ ‘จะคืนทุนกี่ปี?’
บทความนี้วิเคราะห์ให้ตรง ๆ ว่าโซล่าเซลล์โรงงานคุ้มค่าในกรณีไหน ไม่คุ้มในกรณีไหน และต้องดูตัวเลขอะไรบ้างก่อนตัดสินใจ
โซล่าเซลล์โรงงานทำงานอย่างไร?
โซล่าเซลล์โรงงาน หรือระบบ Solar Rooftop ที่ติดตั้งบนหลังคาโรงงาน ทำหน้าที่แปลงพลังงานแสงอาทิตย์เป็นกระแสไฟฟ้าที่โรงงานใช้ได้เลย โดยไม่ต้องซื้อจากการไฟฟ้า ระบบที่นิยมใช้ในโรงงานมี 2 แบบหลัก ได้แก่ ระบบ On-Grid ที่เชื่อมต่อกับสายไฟของการไฟฟ้า และระบบ Off-Grid ที่มีแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน
โรงงานส่วนใหญ่ในไทยเลือกระบบ On-Grid เพราะต้นทุนถูกกว่า ไม่ต้องซื้อแบตเตอรี่ราคาแพง และไฟฟ้าที่ผลิตได้ช่วงกลางวันใช้ได้ทันทีในโรงงาน
วิเคราะห์ต้นทุนโซล่าเซลล์โรงงาน
ก่อนจะพูดเรื่องความคุ้มค่า ต้องเข้าใจโครงสร้างต้นทุนก่อน เพราะต้นทุนโซล่าเซลล์แตกต่างกันมากขึ้นอยู่กับขนาด เทคโนโลยี และผู้ติดตั้ง
1. ต้นทุนค่าแผงโซล่าเซลล์ (Solar Panel)
แผงโซล่าเซลล์เป็นต้นทุนหลักที่ใหญ่ที่สุด คิดเป็นประมาณ 40-50% ของต้นทุนรวม ปัจจุบัน (2567-2568) ราคาแผงอยู่ที่ประมาณ 5,000-8,000 บาทต่อ kWp สำหรับโรงงานขนาดกลาง แผงที่นิยมมีทั้ง Monocrystalline ที่ประสิทธิภาพสูง และ Polycrystalline ที่ราคาถูกกว่า
2. ต้นทุนค่า Inverter
Inverter คือตัวแปลงไฟฟ้ากระแสตรงจากแผงโซล่าเป็นไฟฟ้ากระแสสลับที่โรงงานใช้ได้ มีราคาประมาณ 10-15% ของต้นทุนรวม อายุการใช้งานของ Inverter อยู่ที่ประมาณ 10-15 ปี ดังนั้นต้องรวมค่าเปลี่ยน Inverter ในการคำนวณ ROI ด้วย
3. ต้นทุนค่าติดตั้งและโครงสร้าง
ค่าโครงสร้างยึดแผง สายไฟ อุปกรณ์ป้องกัน และค่าแรงติดตั้ง คิดเป็นประมาณ 20-30% ของต้นทุนรวม สำหรับโรงงานที่หลังคามีโครงสร้างพิเศษ เช่น หลังคาโค้ง ต้นทุนนี้อาจสูงกว่า
ต้นทุนรวมโดยประมาณสำหรับโรงงานขนาดกลางที่ติดตั้ง 100 kWp จะมีต้นทุนอยู่ที่ประมาณ 2-3 ล้านบาท หรือประมาณ 20,000-30,000 บาทต่อ kWp รวมทุกอย่าง
การคำนวณ ROI โซล่าเซลล์โรงงาน
การคำนวณ ROI (Return on Investment) ของโซล่าเซลล์โรงงานต้องดูหลายตัวแปรพร้อมกัน ไม่ใช่แค่ดูว่าผลิตไฟได้กี่ unit
1. ปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้
ในประเทศไทย แผงโซล่าเซลล์ผลิตไฟฟ้าได้เฉลี่ย 1,200-1,500 หน่วย (kWh) ต่อ kWp ต่อปี ดังนั้นระบบ 100 kWp จะผลิตไฟได้ประมาณ 120,000-150,000 kWh ต่อปี
2. ราคาค่าไฟที่ประหยัดได้
โรงงานส่วนใหญ่อยู่ในอัตราค่าไฟประเภท TOU (Time-of-Use) ซึ่งค่าไฟช่วงกลางวัน (On-Peak) อยู่ที่ประมาณ 4-5 บาทต่อหน่วย เนื่องจากโซล่าเซลล์ผลิตไฟช่วงกลางวันซึ่งตรงกับ On-Peak ทำให้ประหยัดค่าไฟได้ในราคาที่สูงกว่าค่าเฉลี่ย
3. ตัวอย่างการคำนวณ
โรงงานติดตั้ง 100 kWp ต้นทุนรวม 2.5 ล้านบาท ผลิตไฟได้ 130,000 kWh/ปี ประหยัดค่าไฟเฉลี่ย 4 บาทต่อหน่วย ประหยัดได้ประมาณ 520,000 บาทต่อปี ระยะเวลาคืนทุน ≈ 4.8 ปี และตลอดอายุการใช้งาน 25 ปี จะประหยัดค่าไฟรวมประมาณ 13 ล้านบาท
โซล่าเซลล์โรงงานคุ้มค่าในกรณีไหน?
ไม่ใช่ทุกโรงงานที่ติดโซล่าเซลล์แล้วจะคุ้ม มีปัจจัยที่กำหนดว่าโรงงานคุณเหมาะหรือไม่เหมาะกับการลงทุนนี้
กรณีที่คุ้มค่ามาก
โรงงานที่มีค่าไฟเดือนละ 100,000 บาทขึ้นไป โรงงานที่ทำงานกะเช้า-บ่าย (ใช้ไฟช่วงกลางวัน) โรงงานที่มีพื้นที่หลังคากว้างเพียงพอสำหรับติดแผง และโรงงานที่ใช้ระบบ TOU Rate ที่ค่าไฟ On-Peak แพง
กรณีที่ต้องพิจารณาให้รอบคอบ
โรงงานที่ทำงานกะดึกเป็นหลัก โรงงานที่มีค่าไฟต่ำอยู่แล้วเพราะ ROI อาจนานกว่า 8-10 ปี และโรงงานที่วางแผนจะย้ายสถานที่ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
ข้อควรระวัง:
ระวังผู้ขายที่คำนวณ ROI โดยใช้สมมุติฐานที่ดีเกินจริง เช่น ใช้อัตราการผลิตไฟสูงสุด ไม่รวมค่าบำรุงรักษา หรือไม่รวมค่าเปลี่ยน Inverter ขอให้ผู้ขายอธิบายสมมุติฐานที่ใช้ทุกข้อก่อนตัดสินใจ
สรุป
โซล่าเซลล์โรงงานคุ้มค่าจริงสำหรับโรงงานที่มีค่าไฟสูงและใช้ไฟช่วงกลางวันเป็นหลัก ระยะเวลาคืนทุนโดยทั่วไปอยู่ที่ 4-7 ปี และตลอดอายุการใช้งาน 25 ปี ให้ผลตอบแทนได้ดีมาก แต่ต้องคำนวณจากข้อมูลจริงของโรงงาน ไม่ใช่ตัวเลขสวยงามที่ผู้ขายนำเสนอ
FAQ
Q: โซล่าเซลล์โรงงานระยะเวลาคืนทุนกี่ปี?
A: โดยทั่วไปอยู่ที่ 4-7 ปี ขึ้นอยู่กับขนาดระบบ ค่าไฟปัจจุบัน และรูปแบบการใช้ไฟของโรงงาน
Q: โรงงานต้องมีพื้นที่หลังคาเท่าไหร่?
A: แผงโซล่าเซลล์ขนาด 1 kWp ต้องการพื้นที่ประมาณ 5-7 ตร.ม. ดังนั้นระบบ 100 kWp ต้องการพื้นที่หลังคาประมาณ 500-700 ตร.ม.
Q: ถ้าไฟดับจากการไฟฟ้า ระบบ On-Grid จะยังทำงานไหม?
A: ระบบ On-Grid มาตรฐานจะหยุดทำงานโดยอัตโนมัติเมื่อไฟดับ เพื่อความปลอดภัยของช่างไฟฟ้า ถ้าต้องการใช้ไฟในช่วงไฟดับด้วย ต้องติดตั้งระบบ Battery Storage เพิ่มเติม
Q: โซล่าเซลล์ต้องดูแลรักษาอะไรบ้าง?
A: ล้างทำความสะอาดแผงทุก 3-6 เดือน ตรวจสอบ Inverter และระบบสายไฟปีละครั้ง ค่าบำรุงรักษารวมประมาณ 10,000-30,000 บาทต่อปีสำหรับระบบ 100 kWp
ให้ CSK ช่วยวิเคราะห์และออกแบบระบบโซล่าเซลล์สำหรับโรงงานคุณ
CSK Power Technology ให้บริการสำรวจและวิเคราะห์ความคุ้มค่าของโซล่าเซลล์สำหรับโรงงาน พร้อมออกแบบระบบ จัดหาวัสดุคุณภาพ และติดตั้งโดยวิศวกรที่มีใบอนุญาต รวมถึงดูแลขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าให้ครบถ้วน
☎️ Tel: 02-583-1441, 065-239-4655
🟢 Line: @cskpower
📬 Email: csk.powertech.office@gmail.com
📘 Facebook: ซีเอสเค เพาเวอร์ เทคโนโลยี จำกัด
