โซล่าเซลล์แบบ On Grid คือระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ที่เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยใช้ Inverter แปลงไฟ DC เป็น AC และไม่มีแบตเตอรี่ จึงเหมาะสำหรับลดค่าไฟในช่วงกลางวัน
บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจ หลักการทำงาน ข้อดีและข้อจำกัดของ On Grid ความแตกต่างระหว่างระบบ On Grid, Off Grid และ Hybrid รวมถึงวิธีเลือกขนาดระบบให้เหมาะกับปริมาณการใช้ไฟ
โซล่าเซลล์ แบบ On Grid คืออะไร?
โซล่าเซลล์ แบบ On Grid หรือ Grid-Tied Solar System เป็นระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยมี Solar Inverter เป็นอุปกรณ์สำคัญในการแปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) จากแผงโซลาร์เซลล์ให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) สำหรับใช้งานภายในอาคาร
หลักการทำงานคือ ระบบจะนำไฟฟ้าที่ผลิตได้จากแผงโซลาร์เซลล์มาใช้กับโหลดไฟฟ้าภายในสถานที่ก่อน หากผลิตไฟฟ้าได้ไม่เพียงพอกับความต้องการ ระบบจะดึงไฟฟ้าจากการไฟฟ้ามาใช้เพิ่มเติมโดยอัตโนมัติ
ในกรณีที่ผลิตไฟฟ้าได้มากกว่าการใช้งาน ไฟฟ้าส่วนเกินจะสามารถส่งเข้าสู่ระบบไฟฟ้าได้เมื่อผ่านเงื่อนไขและขั้นตอนการเชื่อมต่อที่กำหนด โดยการขายไฟฟ้าส่วนเกินต้องเป็นไปตามโครงการและหลักเกณฑ์ของการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง
ระบบ On Grid ทำงานอย่างไร?
ระบบโซล่าเซลล์แบบ On Grid ทำงานร่วมกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยมีอุปกรณ์หลัก ได้แก่
- Solar Panel ทำหน้าที่รับพลังงานจากแสงอาทิตย์และผลิตไฟฟ้ากระแสตรง (DC)
- Solar Inverter แปลงไฟ DC จากแผงให้เป็นไฟ AC และควบคุมการทำงานให้สอดคล้องกับระบบไฟฟ้า
- ตู้ไฟฟ้าและอุปกรณ์ป้องกัน ช่วยควบคุมและป้องกันระบบจากความผิดปกติทางไฟฟ้า
- มิเตอร์ไฟฟ้า ใช้สำหรับวัดปริมาณไฟฟ้าที่ใช้จากระบบการไฟฟ้า และในกรณีที่เข้าร่วมโครงการขายไฟ จะมีการวัดพลังงานไฟฟ้าที่ส่งเข้าสู่ระบบตามเงื่อนไขที่กำหนด
การทำงานในช่วงกลางวัน
แผงโซลาร์เซลล์ผลิตไฟฟ้าและส่งผ่าน Inverter เพื่อใช้งานภายในอาคารก่อน หากผลิตได้มากกว่าที่ใช้ ไฟฟ้าส่วนเกินอาจส่งเข้าระบบตามเงื่อนไขการเชื่อมต่อ
การทำงานในช่วงกลางคืน
เมื่อไม่มีแสงแดด ระบบจะหยุดผลิตไฟฟ้า และอาคารจะดึงไฟจากการไฟฟ้ามาใช้งานตามปกติ โดยระบบ On Grid ทั่วไปไม่มีแบตเตอรี่สำรอง
ข้อดีของโซล่าเซลล์แบบ On Grid
ระบบ On Grid เหมาะกับบ้าน อาคาร และโรงงานที่ใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน เพราะสามารถนำไฟฟ้าที่ผลิตได้มาใช้โดยตรง และไม่จำเป็นต้องติดตั้งแบตเตอรี่ จึงมีข้อดีที่น่าสนใจหลายด้าน ดังนี้
1. ต้นทุนเริ่มต้นต่ำกว่าระบบที่มีแบตเตอรี่
ระบบ On Grid ไม่จำเป็นต้องติดตั้ง Battery Energy Storage System (BESS) จึงมีอุปกรณ์และต้นทุนเริ่มต้นโดยทั่วไปถูกกว่าระบบที่มีแบตเตอรี่ เช่น Hybrid หรือ Off Grid ทั้งนี้ ราคาจริงขึ้นอยู่กับขนาดระบบ อุปกรณ์ โครงสร้างหลังคา และรายละเอียดของโครงการ
2. ช่วยลดค่าไฟฟ้า
ไฟฟ้าที่ผลิตได้จากแผงโซลาร์เซลล์สามารถนำมาใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าภายในอาคารได้โดยตรง ช่วยลดปริมาณไฟฟ้าที่ต้องซื้อจากการไฟฟ้า โดยเฉพาะสถานที่ที่มีการใช้ไฟในช่วงกลางวันเป็นจำนวนมาก
3. การดูแลรักษาไม่ซับซ้อน
ระบบ On Grid ทั่วไปไม่มีแบตเตอรี่ จึงลดภาระในการบำรุงรักษา เมื่อเทียบกับระบบที่มีระบบกักเก็บพลังงาน โดยควรตรวจสอบแผงโซลาร์เซลล์ Inverter ระบบไฟฟ้า และอุปกรณ์ป้องกัน รวมถึงทำความสะอาดแผงตามความเหมาะสม
4. สามารถขายไฟฟ้าส่วนเกินได้ตามเงื่อนไขโครงการ
ปัจจุบันมีโครงการรับซื้อไฟฟ้าจาก Solar Rooftop สำหรับภาคประชาชนประเภทบ้านอยู่อาศัย โดยในปี 2569 PEA เปิดรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินในอัตรา 2.20 บาทต่อหน่วย เป็นระยะเวลา 10 ปี และกำหนดปริมาณไฟฟ้าที่เสนอขายไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์ ตามเงื่อนไขของโครงการ
ดังนั้น ผู้ติดตั้งควรตรวจสอบเงื่อนไขของโครงการและการไฟฟ้าในพื้นที่ก่อนออกแบบระบบ โดยเฉพาะหากมีแผนส่งไฟฟ้าส่วนเกินเข้าสู่ระบบ
On Grid vs Off Grid vs Hybrid ต่างกันอย่างไร?
ระบบโซลาร์เซลล์ทั้ง 3 รูปแบบแตกต่างกันในเรื่องการเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า การใช้แบตเตอรี่ และความสามารถในการจ่ายไฟสำรอง ดังนี้
| ระบบ | เชื่อมต่อการไฟฟ้า | แบตเตอรี่ | ใช้ไฟเมื่อไฟดับ | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| On Grid | มี | ไม่มี | ไม่ได้โดยทั่วไป | บ้าน อาคาร และโรงงานที่มีไฟฟ้าจากการไฟฟ้า |
| Off Grid | ไม่มี | มี | ได้ | พื้นที่ที่ไม่มีระบบไฟฟ้าจากการไฟฟ้า |
| Hybrid | มี | มี | ได้ | อาคารที่ต้องการลดค่าไฟและมีไฟสำรอง |
หมายเหตุ: ความสามารถในการจ่ายไฟสำรองขึ้นอยู่กับการออกแบบ Inverter ระบบแบตเตอรี่ และวงจรโหลดสำรอง
On Grid
เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้าและไม่มีแบตเตอรี่ จุดเด่น คือระบบไม่ซับซ้อน และมีต้นทุนเริ่มต้นถูกกว่าระบบที่มีแบตเตอรี่ เหมาะกับสถานที่ที่ต้องการลดค่าไฟ และมีไฟฟ้าจากการไฟฟ้าใช้งานเป็นปกติ
Off Grid
เป็นระบบที่ไม่ได้เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยใช้แบตเตอรี่สำหรับกักเก็บพลังงาน และจ่ายไฟในช่วงที่ไม่มีแสงแดด เหมาะกับพื้นที่ห่างไกลหรือพื้นที่ที่ไม่มีระบบไฟฟ้าเข้าถึง
Hybrid
เป็นระบบที่รวมการทำงานของ Solar, Grid และ Battery เข้าด้วยกัน สามารถใช้ไฟจากโซลาร์เซลล์ การไฟฟ้า และแบตเตอรี่ตามการออกแบบของระบบ จึงเหมาะกับสถานที่ที่ต้องการทั้งการลดค่าไฟและระบบสำรองไฟ
เลือกขนาดระบบ On Grid อย่างไรให้เหมาะกับการใช้งาน?
การเลือกขนาดระบบ On Grid ไม่ควรดูจากพื้นที่หลังคาเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณา ปริมาณการใช้ไฟ ช่วงเวลาที่ใช้ไฟ พื้นที่ติดตั้ง และงบประมาณ ร่วมกัน
โดยทั่วไป ระบบ Solar PV ขนาด 1 kWp สามารถผลิตไฟฟ้าได้หลายหน่วยต่อวันในประเทศไทย แต่ปริมาณจริงขึ้นอยู่กับความเข้มแสง ทิศทางและมุมติดตั้ง เงาบัง อุณหภูมิ และประสิทธิภาพของอุปกรณ์
ตัวอย่างการประเมินเบื้องต้น
หากใช้ไฟประมาณ 600 หน่วยต่อเดือน หรือเฉลี่ย 20 หน่วยต่อวัน อาจเริ่มพิจารณาระบบขนาด 4–5 kWp ได้
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้เป็นเพียงการประเมินเบื้องต้น การกำหนดขนาดที่เหมาะสมควรดูข้อมูลการใช้ไฟจริง และสำรวจพื้นที่ติดตั้งโดยผู้เชี่ยวชาญ
นอกจากนี้ ควรพิจารณาพื้นที่หลังคาที่รับแสงแดดได้ดี มีเงาบังน้อย และมีโครงสร้างที่เหมาะสมสำหรับติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์
สรุป
โซล่าเซลล์แบบ On Grid เป็นระบบผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ที่เชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยนำไฟฟ้าที่ผลิตได้มาใช้ภายในอาคาร ช่วยลดการซื้อไฟฟ้า และไม่จำเป็นต้องติดตั้งแบตเตอรี่ในระบบพื้นฐาน
จุดเด่นคือ ต้นทุนเริ่มต้นถูกกว่าระบบที่มีแบตเตอรี่ ดูแลรักษาง่าย และเหมาะกับสถานที่ที่ใช้ไฟช่วงกลางวัน เช่น บ้าน สำนักงาน โรงงาน และอาคารพาณิชย์ ทั้งนี้ การส่งไฟฟ้าส่วนเกินเข้าระบบหรือขายไฟต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของการไฟฟ้าในแต่ละโครงการ
FAQ
Q1: Q1: โซล่าเซลล์ แบบ On Grid ใช้ไฟได้ไหมเมื่อไฟดับ?
A: ไม่ได้ เนื่องจาก Inverter จะหยุดจ่ายไฟ เพื่อป้องกันไฟฟ้าย้อนกลับเข้าสู่ระบบ หากต้องการไฟสำรอง ควรใช้ระบบ Hybrid ที่มีแบตเตอรี่ และวงจรสำรองไฟ
Q2: Q2: โซล่าเซลล์ แบบ On Grid เหมาะกับอาคารประเภทใด?
A: เหมาะกับบ้าน สำนักงาน โรงงาน คลังสินค้า และอาคารพาณิชย์ที่มีไฟฟ้าจากการไฟฟ้าและใช้ไฟในช่วงกลางวัน
Q3: Q3: โซล่าเซลล์ แบบ On Grid คืนทุนภายในกี่ปี?
A: ระยะเวลาคืนทุนขึ้นอยู่กับขนาดระบบ ราคาติดตั้ง ปริมาณไฟที่ผลิตได้ รูปแบบการใช้ไฟ และอัตราค่าไฟ จึงควรประเมินจากข้อมูลจริงของแต่ละโครงการ
Q4: Q4: ติดตั้ง โซล่าเซลล์ แบบ On Grid ต้องขออนุญาตหรือไม่?
A: ระบบที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้าต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ และขั้นตอนของการไฟฟ้าที่รับผิดชอบพื้นที่ โดยรายละเอียดขึ้นอยู่กับประเภทและรูปแบบของโครงการ
Q5: Q5: ไฟฟ้าส่วนเกินจาก โซล่าเซลล์ แบบ On Grid ขายให้การไฟฟ้าได้หรือไม่?
A: สามารถขายได้ หากเข้าร่วมโครงการรับซื้อไฟฟ้าและเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยควรตรวจสอบรายละเอียดและอัตรารับซื้อของโครงการล่าสุดก่อนดำเนินการ
หากกำลังวางแผนติดตั้ง Solar On Grid ให้ทีมวิศวกร CSK Power Technology ช่วยประเมินการใช้ไฟ สำรวจพื้นที่ และคำนวณขนาดระบบ เพื่อออกแบบ Solar Rooftop ให้เหมาะกับการใช้งานของแต่ละโครงการ
สามารถดูบริการได้ที่ รับติดตั้ง Solar Roof
☎️ Tel: 02-583-1441, 065-239-4655
🟢 Line: @cskpower
📬 Email: csk.powertech.office@gmail.com
📘 Facebook: ซีเอสเค เพาเวอร์ เทคโนโลยี จำกัด
